Monument

“De Vrede van Wageningen 1945” vertelt het verhaal van Wageningen en de Wageningers tijdens de Tweede Wereldoorlog. De expositie laat zien hoe de plaatselijke oorlogsgeschiedenis is uitgegroeid tot een monument van blijvend nationaal belang doordat hier, in hotel De Wereld, op 5 mei 1945 formeel de bevrijding van ons land begon.
 
De capitulatie van het Duitse leger en de daaruit voortvloeiende vrede voor het land vormen het belangrijkste onderdeel van de tentoonstelling. Te zien zijn het meubilair dat gebruikt werd door de onderhandelaars, de pen waarmee de overeenkomst werd getekend en de akte zelf. Originele film- en geluidsopnamen en onlangs opgenomen getuigenverhalen roepen de gebeurtenissen van de meidagen van 1945 opnieuw tot leven.

Stad in de vuurlinie

In 1939 krijgt de gemeente Wageningen de opdracht een evacuatieplan op te stellen. Als er een oorlog komt, moeten de troepen van nazi-Duitsland bij de Grebbelinie tot staan worden gebracht. Wageningen zal dan in de vuurlinie komen te liggen. In de ochtend van 10 mei 1940 krijgt burgemeester IJzerman een telegram dat meteen moet worden begonnen met de evacuatie van de bevolking. Die middag lopen de ruim 13.000 inwoners volgens een strak geregisseerd plan naar de haven. In 34 schepen vertrekken ze binnen een paar uur, naar het westen. Bij de Wageningse bevolking is de bestemming niet bekend. Een paar dagen wordt er hevig gevochten. Vanaf de Grebbeberg beschiet het Nederlandse leger de Duitsers het centrum van Wageningen, met als gevolg dat een groot deel van de stad wordt verwoest.

Stad in beroering

Kort na de grootscheepse evacuatie kan de Wageningse bevolking weer naar huis terugkeren en beginnen aan de wederopbouw. Het gewone leven wordt weer opgepakt. Maar in 1943 begint het onrustig te worden. Het verzet roert zich en rooft het bevolkingsregister. Mensen komen om door aanslagen en represailles. Toevallige inslagen van Duitse en geallieerde bommen maken tientallen dodelijke slachtoffers. Als in september 1944 de geallieerde troepen in aantocht zijn, moet de hele bevolking opnieuw evacueren.

Stad der Bevrijding

Wageningen wordt op 17 april 1945 bevrijd. Maar er is niemand om de bevrijders te verwelkomen; de bevolking is nog steeds geëvacueerd. Op 5 mei 1945 treffen de Canadese legeraanvoerder Charles Foulkes en zijn Duitse tegenspeler Johannes Blaskowitz elkaar in het gehavende Hotel De Wereld. Daar worden de voorwaarden uitonderhandeld voor de terugtrekking van de Duitse troepen.

Vanaf 15 mei mogen de Wageningers weer terug naar hun stad. Pas later beseffen zij de grote symbolische waarde van het gebeurde in hotel De Wereld. Met “De Vrede van Wageningen” kwam formeel een eind aan vijf jaar bezetting. Nederland was weer vrij!

Verhalen ooggetuigen

TV-Gelderland over De Vrede van Wageningen 1945

Liberation Route

De Liberation Route laat u beleven wat zich in 1944 en 1945 afspeelde in deze regio. De zwerfkei voor het museum is daarbij  een z.g. luisterplek met nr. 52. Door deze locatie
aan te klikken op www.liberationroute.com luistert u mee bij de capitulatie-onderhandelingen in hotel De Wereld.
 

 

In de namiddag van 10 mei 1940 worden de inwoners van Wageningen gedwongen de stad te verlaten. Schepen brengen hen over de Rijn tot plaatsen als Lekkerkerk en Krimpen aan den IJssel.

 

Bij hun terugkeer naar huis treffen de Wageningers het centrum van hun stad in puin geschoten aan.

Eind april 1945 staan de Duitsers toe dat vanuit Wageningen voedselkonvooien worden georganiseerd naar het uitgehongerde westen van het land.

 

Op 5 mei 1945 dicteert generaal Charles Foulkes in hotel De Wereld in Wageningen de capitulatievoorwaarden aan de Duitse legerleiding. De volgende dag treffen zij elkaar opnieuw om de definitieve tekst van het document te tekenen. 

    
Inloggen   Zoeken